حسن مرسلوند
88
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
بازگو مىكند : « و اما در اين سفر ، من با مخاطرات بزرگترى روبرو شدم ، زيرا يك سياست خارجى نيرومند در مقابل بود و سياستهاى داخلى كور و جاهلانه . از طرفى براى پيش آمدن رضا خان و زمامدارى او ، فشار سخت و حتى تهديد خونريزى و تحريكات بود و از جانبى ، افكار عمومى بر عليه من مسموم مىشد و تبليغات قوى در كار بود كه شورش مصنوعى بر عليه دربار بسازند و من خبر داشتم كه نغمه جمهورى را در همان روزها مىخواستند بلند كنند . در آن حال يا مىبايستى من از حدود قانونى تجاوز نمايم و دست به آنتريك و دسيسه ببرم و به يك سياست خارجى ديگرى تكيه نمايم كه البتّه در صورتى هم كه يقين به موفقيت داشتم ، براى من پسنديده نبود و خود را نزد تاريخ و ملت و نزد وجدان خود شرمنده مىيافتم » . بهنگام تشكيل مجلس مؤسسان ( 1304 خ ) ، او به صدور يك اطلاعيه بسنده كرد و مخالفت جدى با حكومت جديد ننمود 19 . احمد شاه قاجار سرانجام در 26 رمضان 1348 قمرى در فرانسه بدليل بيمارى كليه فوت كرد و جنازه او طبق وصيتش در كربلا دفن شد . هنگام ورود جنازه ، در بغداد كليه سفارتخانههاى مقيم بغداد ( غير از سفارتخانه ايران كه بيرق آن تمام افراشته بود ) بيرقهاى خود را به احترام ورود جنازه ، نيمه افراشته نموده احترامات رسمى معمول گرديد ، و از طرف دولت عراق نيز احترامات نظامى بوسيله گارد احترام به عمل آمد . احمد شاه و محمد حسن ميرزا وليعهد م : 1 - مكّى ، حسين . زندگانى سلطان احمد شاه . 2 - رحيمزاده صفوى . اسرار سقوط احمد شاه . 3 - بهنود ، مسعود . دولتهاى ايران از سيد ضياء تا بختيار . احمد شاه قاجار به هنگام جلوس بر تخت سلطنت